Memoo

Kerkelijk verzet

Om grip te krijgen op het Nederlandse volk werd ook de kerk door de bezetter onder druk gezet. De kerken protesteerden daartegen maar het verzet van de kerk ging hier en daar ook nog iets verder.

Helaas bleken kerkelijke functionarissen niet minder kwetsbaar dan andere mensen in het verzet. De gedenksteen op het zuidkoor van de Martinuskerk, met de titel “In verzet verbonden”, getuigt daarvan.

De Venlose deken Jules van Oppen kwam om in Kamp Vught na zijn protest tegen Nazi-propaganda. Hij was de eerste Limburgse kerkfunctionaris die in Duitse gevangenschap omkwam. Echter niet de laatste. Van Oppen werd in Venlo opgevolgd door kapelaan Naus. Die ontwikkelde zich vanaf 1943 tot één van de leiders van het Limburgse verzet.

Maar waardoor kreeg de kerk zo’n centrale rol in het Limburgse verzet? Wel, dat kwam door de hulp aan onderduikers. Allereerst moest voedsel en kleding geregeld worden, wat tamelijk onschuldig lijkt, maar daarover dacht de bezetter anders. En om voedsel te krijgen waren voedselbonnen en distributiekaarten nodig. Die moesten vervalst worden, of gewoon gestolen van de bezetter.

Voor de hulp aan het groeiende aantal onderduikers maakte Naus gebruik van de regionale indeling binnen de kerk. Enkele parochies samen vormden een rayon, en de rayons samen vormden een district. Compleet met rayonleiders en een districtsraad. Zo werd de organisatie vanuit de parochie van de Martinuskerk een voorbeeld voor andere verzetsgroepen.

Helaas werd Naus zelf verraden en gevangen genomen. Hij overleed op de dag van de bevrijding in het concentratiekamp.

Terug naar Memoo overzicht

© copyright Liberty Park, Overloon 2012